| Künyesi : | Lakabı : |
| Tabakası : 20.Yüzyıl | E-Posta : |
| D.Yeri : İstanbul | D.Tarihi : 17 Ara.1897 |
| Ö.Yeri : İstanbul | Ö.Tarihi : 26.Şub.61 |
| Görevi : Araştırmacı,Bakan,Milletvekili,Öğretmen,Siyasetçi,Şair,Yazar | Uzm.Alanı : Devlet Adamı,Şiir |
| Görev Aldığı Kurumlar : | Mezuniyet : |
| Bildiği Diller : Fransızca, İngilizce, Osmanlıca | Mezhebi : İtikad : , Amel : , Ahlak : |
| Ekleyen : Serkan Boztilki/2008-02-14 | Güncelleyen : /0000-00-00 |
Hasan Ali Yücel
Baba tarafından dedeleri Giresun'un Görele ilçesine bağla Dayı köyünün tanınmış ailelerinden ve Dayılı Köyü Medresesi hocalarından İmamzade Ömer Efendiye kadar uzanır.
Hasan Ali Yücel'in Telgraf Nazırlığı (Bakanlığı) yapmış olan dedesi Hasan Ali Bey, sıbyan mektebinde okumuş, özel dersler alarak Arapça, Parsça, Fransızca ve İtalyanca öğrenmiş aydın bir kişiydi. Babası Ali Rıza Bey ise Maliye'de memurluk ve Telgraf İdaresinde müfettişlik yapmıştı. Amcası İzzet Bey ile babası Ali Rıza Bey (Yücel) aynı zamanda usta birer müzisyendi. Hasan Ali Yücel; Mekteb-i Osmanî, Vefa İdadisi (lise), İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümünü (1922) bitirdi. Üniversite öğrenciliği yıllarında Ahmet Hamdi Tanpınar la sınıf ve yurt arkadaşıydı.
Bir süre İzmir ve İstanbul liselerinde edebiyat ve felsefe öğretmenliği yaptı. 1927'de İstanbul Maarif Eminliği müfettişliğine atandı.Millî Eğitim Bakanlığında bakanlık müfettişi ve ortaöğretim genel müdürü (1933) olarak görev yaptı.
1935 yılından itibaren V. VI. VII, ve VIII. Dönem İzmir Milletvekilliği yapan Hasan Ali Yücel, Celal Bayar'ın kurduğu kabinede yedi yıl yedi ay yedi gün Millî Eğitim Bakanlığı (28.12.1938–5.8.1946) yaptı.
Bakanlığı döneminde topladığı Birinci Neşriyat Kongresinin aldığı kararlar sonucunda dünya klâsikleri Türkçeye çevrilmeye (1941) ve Tercüme Dergisi yayımlanmaya başlandı. Bakanlığı döneminde ayrıca Birinci Maarif Şûrası, Tercüme Heyeti, Coğrafya Kongresi, Gramer Kongresi, Felsefe Terimleri Komisyonu toplantıları yapılmış, Köy Enstitüleri (17 Nisan 1940) ile Ankara Devlet Konservatuarı (20 Mayıs 1940), İnkılâp Tarihi Enstitüsü (15 Nisan 1942) kurulmuştu. Ayrıca Üniversite Yasası, birçok meslek yüksek okulu, eğitim enstitüsü ve müzenin kuruluş yasaları onun bakanlığı döneminde çıktı.
Hasan Âli Yücel bu işlerle uğraşırken, "Büyük Türk İmparatorluğunu kurma hayaline kapılarak Nazilerle etkin bir iş birliğine girmiş olan aşırı milliyetçi kesim, 1940'larda kendini gösteren hümanist akımı 'sol hareket' olarak adlandırır. Yücel, konuşmalarında reformların karakterini öne çıkarır ve kutuplaşma tehlikesine dikkat çeker. Bu politik gelişmelerle 1942 yılı başlarında ona karşı düzenlenen suikast arasında bir bağlantı kurmak mümkündür." (Mustafa Çıkar).
Nitekim Nihal Atsız, kardeşi Necdet Sançar'a yazdığı 15 Şubat 1942 tarihli mektupta, Yücel'e karşı "maalesef başarısız bir suikast girişiminde bulunulduğunu bildirir (Hasan-Ali Yücel, Devam, 1947).
Hasan Ali Yücel Cumhuriyet tarihinde en uzun süre görevde kalan Millî Eğitim Bakanıdır. Bakanlıktan kendi isteği ile istifa ederek ayrıldı, ancak milletvekilliği 1950 yılına kadar sürdü. Milletvekilliği bittikten sonra İstanbul'a yerleşti iş Bankası Kültür Yayınlarını yönetti. 1961'de Kurucu Meclis'e girdi ve o yılın sonunda bir kalp krizi sonucunda yaşamını yitirdi. 2 Mart 1961'de Ankara Cebeci Asri Mezarlığında toprağa verildi.
Hasan Ali Yücel 1921'den başlayarak şiir, makale ve denemelerini Dergâh, Yarın (1923), Yeni Mecmua (1923–36) ve Hayat (1926–28) dergilerinde yayımlamıştı. Üniversite öğrenciliği yıllarında gazetelerde muhabirlik yaptı. 1920 yılından itibaren yaşamı boyuncu yazı ve dil sorunlarıyla ilgilendi.
Tevfik Fikret'in Tarih-i Kadim Dakban Beşe Doğru kitabını bir önsöz de yazarak Lâtin harfleriyle 1928'de basıma hazırladı. Böylece bu kitap, Lâtin harfleriyle basılan ilk kitaplardan biri oldu. Ayrıca Akşam, Cumhuriyet ve Dünya gazetelerinde makaleler yazdı. Eğitim, kültür, sanat, edebiyat, ülke ve dünya sorunları üzerine yazdığı yazıların ve anılarının hemen tümü kitap olarak da yayımlandı. Goethe üzerine yaptığı bir çalışma ile Alman Kültür Bakanlığından Goethe Madalyası aldı.
"Yorgunluğunu geceden çaldığı bu sohbet saatlerinde geçirmeden uyumazdı. Uyanması ise hakiki bir cümbüştü. Erken uyanırsa hep beraber uyanırdık. (...) Garip, sâri denebilecek bir neşesi vardı. Sesinin güzelliği, konuşmasının rahatlığıyla küçük topluluğumuzda söz, daima sonuna doğru kendisinin olurdu. Konuşması bittiği zaman musikisi baslardı. Eski musikîmizi, ne derecede bilirdi bunu tâyin edemem. Fakat birkaç dede'denmevlevi bu İstanbul çocuğunun sesinde, bu musikî ve onun beslediği yerli hassasiyet, erimiş, akmaya hazır bir altın gibi daima mevcuttu. Şiirde olduğu gibi musikîde de şaşılacak bir icat, daha doğrusu benimseme kabiliyeti vardı. Daha talebeliğimiz zamanında bir şarkısı istanbul'un günlük hayatına girmişti Bu şarkının başladığı 'Sen bezmimize geldiğin akşam neler olmaz' mısraını hepimiz kendisi için edebilirdik. Çünkü bu kabına sığmaz adam neşesiyle, şarkıları ve nükteleriyle, birdenbire köpüren hiddetleri ve patavatsız cevaplarıyla en ağır havayı bile yumuşatmasını bilirdi." (Ahmet Hamdi Tanpınar)
ESERLERİ:
İNCELEME:
SİİR:
DENEME-MAKALE:
GEZİ:
DERS KİTABI:
