Hit (3061) F-22

Dişe Dolgu Yaptırmanın Hükmü

İlim Dalı : Fıkıh Konusu : Abdest,Dolgu Yaptırmak
Soruyu Soran : Cevaplayan : Önder Nar
Cevaplayanın Mezhebi:
Ekleyen : /2027-05-15 Güncelleyen : /2019-05-16

Soru: Diş doldurma ve kaplama meselesi hakkında malumat verir misiniz?

el Cevab: Beden mükellefliğin en temel unsurlarından biridir. Bedenin sağlığın korunması da bu çerçevede farzdır. Diş sağlığı da beden sağlığının bir parçasıdır. Meselenin temizlik yönü, sıhhatin korunması yönü, tedavi yönü vardır.
-Diş doldurma ve ya kaplama bugünkü haliyle asrı saadette örneği olmayan bir uygulamadır.
-Günümüzdeki şekliyle diş dolgusunu ve kaplamasını tedavi açısından ele alırsak esas itibarıyla hem meşrudur. Hem de tedavinin sağlıkla ilişkisinin hükmü ile orantılı olarak gereklidir.
-Diş dolgusu herhangi sağlıklı bir dişin üzerinde oluşan hasarın temizlenip yerine sağlığa zararlı olmayan bir maddenin konulması ya da yapıştırılmasıdır.
Diş kaplaması da bir şekilde zarar görmüş bir dişin dış yüzeyini gerektiğinde başka işlemlerle de güçlendirerek bir maddeyle sıvamak suretiyle koruma altına almak ameliyesidir.
Diş dolgusu tedavi olma açısından caiz, bedenin hazım işleminin sağlıklı yürüyebilmesi açısından vacib hükmünü alabilir.
-Tedavinin içerdiği unsurlar açısından ve tedavide kullanılacak malzemenin kullanılmasının caiz olup olmaması açısından ise üzerinde tartışılan bir konudur.
-İçerdiği unsurlar açısından dişin içinin temizliğinin gusül abdesine mani bir durum oluşturup oluşturmayacağı açısından tartışma konusu olmuştur.
-Konuyu diş kovuğuna kaçan yemek artığının hükmüne kıyas edenler diş dolgusunun gusül abdestine mani durum oluşturacağı neticesine varmış ve suyun değmesi gereken yere değmesine engel olması açısından caiz olmaz demişlerdir. Konunun yemek artığına kıyaslanması değil tedavinin caiz olup olmamasıyla kıyaslanması gerekir.
Tedavinin caiz olması ise tedavinin (gerekliliği açısından ) hükmüyle doğru orantılıdır.
Diş sağlığı ve dişin kullanılabilir tutulmasının gerekliliği ve zarureti hali, diş tedavisinin gerekliliği ve zaruretinin hükmünü belirler. Bu çerçevede bakıldığında, diş; hazım ameliyesi için asıl unsurlardandır. Ve buna nazaran tedavisi de ''zaruret hükmünde olan ihtiyaç kabilindendir''. Haramlık niteliği olmayan bir suretle bu tedavi yapılmalıdır.
(örneğin altın kullanılarak diş dolgusu yapılması ya da yapay diş olarak altından bir dişin ağza monte edilmesi sağlığa zararlı bir maddeden üretilen bir maddeyle diş tedavisi yapılmasının ayrıca hükmünden bahsedilmelidir)
Dişin hasar gören kısmının temizlenip zararsız ve şer’i bir mahzuru olmayan bir maddeyle doldurularak tedavisi bu çerçevede caizdir.
-Ama bu suretle yapılan bir tedavinin gusül abdestine mani olması problemi ortaya atılmıştır.
-Yapay diş kullanımına efendimizin cevaz vermesine,
- Tedavinin sağlık için ve hazım ameliyesinin sağlıklı olarak devamı için ihtiyaç suretinde zaruret olmasına,
- Tedavi edilen diş parçasının tedaviden sonra su değmeyecek kısımlarının esasen su değmesi gerekmeyen kısımlar olmasına,
-Sağlıkla alakalı bir özür sebebiyle su değmesinin doktor tarafından men edildiği durumlarda ilgili vücud uzvunun meshedilerek ya da mesh bile edilmeden bırakılarak diğer uzuvların yıkanmasının gusül ile emredilen temizliğe mani olmayacağının islam fukahasının üzerinde ittifak ettiği bir husus olmasına,
- İslam fıkhında hükümlerin belirli şartlara bina edilmesi esasına ve gusülle emredilen temizliğin ''taabbudi'' hikmetini ve illetini yalnızca Allah’ın bildiği bizim de emrolunduğumuz için yaptığımız bir temizlik türü olmasına ve yine bu temizliğin şartları oluşmadığında gusül yerine teyemmümle de olabilmesi esasına göre diş dolgusu bir tedavi olarak (zarurete binaen- ya da ihtiyaca binaen ) caizdir.
Yapay diş kullanmanın sallanan dişleri altınla (kadınlara özel izin var) ya da gümüşle sabitlemenin ya da diş çürüklerinin ya da kırıklarının üzerine altın ya da gümüş tıkayarak hasarın azaltılmasının, çürümenin önlenmeye çalışılmasının hükmü ve cevazı ve bazı ilgili diğer meselelere ittila için aşağıdaki kaynaklara müracaat edilebilir.

 



-Bedaius Sanai, el Kasani V. 132 s. (Hanefi Fıkhındaki hükmü için )
-Ravdatut Talibin, en Nevevi II.262 s. (Şafii Fıkhı için)
-el Muhalla, İbn Hazm (Zahiri Fıkhı ve Diğer mezhepler için)