Hit (819) Y-1638

Abdullah (Azmi) Efendi (Akşit)

Künyesi : Lakabı :
Tabakası : E-Posta :
D.Yeri : Yatağan/Serinhisar /Denizli D.Tarihi : 1886 (1302)
Ö.Yeri : Ö.Tarihi : 1976
Görevi : İmam,Müderris Uzm.Alanı :
Görev Aldığı Kurumlar : Mezuniyet :
Bildiği Diller : Osmanlıca Mezhebi : İtikad : , Amel : , Ahlak :
Ekleyen : Aybike Şeker/2008-02-06 Güncelleyen : /0000-00-00

Abdullah (Azmi) Efendi (Akşit)

Yatağan Medresesi Müderrislerinden Şeyh Hacı Mehmet Efendi'nin oğludur.
İlk öğrenimini kasaba ilk okulunda yaptı. Daha sonra Yatağan Medresesi'nde öğrenimini sürdürdü. 1914'te Müderris Mehmet Sait Efendi'den icazetnamesini (1) aldı (2).
Öğrenimi sonrasında Yatağan Medresesi'nde ders okutmaya başladı. Medresedeki bu görevi, askere alındığı 2 Nisan 1915 tarihine kadar devam etti (3).
Birinci Dünya Savaşı'nda Yedek Subay olarak görev yaptı. Savaşın ilk yıllarında Çanakkale Cephesi'nde düşmanla çarpıştı. Seddülbahir, Anafartalar ve Arıburnu'nda boğaz boğaza yapılan süngü harplerine katıldı. Daha sonra Hicaz cephesinde görev aldı. Süveyş Kanalı'nı bekleyen birliklerde altı ay bölük komutanı olarak hizmet verdi. Oradan Kudüs cephesine geçti. Burada İngilizler tarafından kandırılan Bedevilerle yapılan çarpışmalara katıldı. Kütûl Ammere'de İngilizlere esir düştü. Ve üç buçuk yıllık esaret hayatından sonra memleketine (Yatağan'a) dönebildi (4).
Yatağan'a dönüşünün hemen sonrasında Milli Mücadele'ye katılır. Başlangıçta Afyon'da bulunan 20. Tümen emrinde görev verildi. Rahatsızlanması sebebiyle Çal Askerlik Şubesi Başkanlığı'na tayin edilir. Bu görevde iken, Çal Müftüsü Ahmet İzzet Efendi (Çalgüner) ile birlikte, yörede Milli Mücadele fikrinin doğmasında üstün hizmetlerde bulundu (5). Bu arada Ankara Fetvası'nı imzaladı (6).
Afyon cephesinde Büyük Taarruz'a Katıldı. 9 Eylül 1922'de İzmir'e ilk giren birlikler içinde yer aldı (7).
Zaferden sonra Çal Askerlik Şubesi Başkanlığı'na yeniden tayin edildi. Fakat bu görevde fazla kalmayarak Yatağan'a döndü. 1934 yılına kadar ticaret ve çiftçilikle uğraştı. Bu tarihte Yatağan Medrese Camii'nde İmam-Hatip olarak göreve başladı (8). 2 Şubat 1944 - 6 Mart 1945 tarihleri arasında Acıpayam Vaizliği'ne naklen atandı. Bu görevden 31 Aralık 1963'te emekli oldu (9).

(1) Abdullah Efendi'nin bu icazetnamesi, Milli Eğitim Bakanlığı'nın 7 Kasım 1945 tarih ve 2-1213 sayılı yazısı ile dört yıllık dini yüksek öğrenime eşdeğer sayılmıştır. (2) DİB Arş., D: 45-0139. (3) Aynı Dosya; M. İlhan Akşit, "Abdullah Azmi Bey", Yatağan Dergisi, Sayı: 7, s. 4. (4) Abdullah Azmi Efendi, "diğer esirlerle beraber Birmanya'da Ranguna sürülür. Orada iki yıldan fazla kalır. Sonra Kalküta'ya nakledilir. Altı ay sonra da diğer esirlerle Bombay'a getirilirler. Üç buçuk yıllık esaret hayatının çoğunu askere hocalık yaparak geçirir. Türk esirlerinin İngiliz esirleri ile mübadelesi sonucu Aden ve Süveyş yoluyla İskenderiye'ye, oradan İstanbul'a gelir. Fakat Anadolu'ya geçemez. Bir baba dostunun yardımıyla Antalya'ya giden gemiye biner. Antalya'da İtalyanlar, zorluk çıkarmaz". Böylece memleketi Yatağan'a gelmeyi başarır (M. İlhan Akşit, a.g.m., s. 4-5). (5) N. Köstüklü, a.g.e., s. 91. (6) Hakimiyet-i Milliye, 5 Mayıs 1336, No: 27. Ayrıca Bkz., EK: III. (7) M. İlhan Akşit, a.g.m., s. 5. (8) M. İlhan Akşit, a.g.m., gös. yer. (9) DİB Arş., D: 45-0139.