Hit (4819) K-308

Telemaque Tercümesi

Yazar Adı : Ahmed Vefik Paşa İlim Dalı : Fıkıh
Kitap Dili : Kitap Tipi : Tercüme
Konusu : Sitedeki Kayıt Türleri : Baskı
Ekleyen : Aybike Şeker/2008-07-08 Güncelleyen : Fıkıh Dersleri/2008-07-09

Telemaque Tercümesi

Ehemmiyeti ve gördü­ğü rağbet bakımından bunların en ba­şında Telemaque tercümesi gelir.

Truva Seferi dönüşünde kaybolan babası Ulys'i aramak üzere çıktığı deniz aşırı büyük yolculukta Telemaque'ın başından ge­çen maceralar içinden beraberindeki mürşidi Mentor'un hakimane öğütleri vasıtasıyla Fenelon'un memleket idare­si hakkında siyasî ve ahlâkî telkinlerde bulunmak gayesiyle yazdığı bu romanı­nı Ahmed Vefik, Yûsuf Kâmil Paşanın divan nesrinin süslerine ve lafız sanat­larına boğulmuş tercümesine karşıt ol­mak üzere çevirmiştir.

Ahmed Vefik'in süsten uzak, mümkün olduğu kadar ya­lın bir ifade ile aslına uygun olarak yap­tığı tercümede, fikrî muhtevası bakımın­dan bir nevi siyasetnâme sayılan bu hikemî romanın içindeki siyasî ve ahlâkî mesaj, devrin okuyucusunun memleket idaresi, hükümdarın durum ve tutumu gibi yönlerden kendi zamanı ile ilgili benzerlikler bulup ülkesi namına birta­kım hisseler çıkarabileceği şekilde çok daha farkedilir bir hale gelir.

Yûsuf Kâmil Paşa'nın, bütünü ile, fa­kat hülâsa ederek tercüme etmesine karşılık Ahmed Vefik Paşa'nınki, aslı on sekiz bölüm olan romanın ancak baş­tan ilk altı kısmını arada hiçbir atlama veya eksiltmeye gitmeksizin verir.

Yeni­den canlanmaları ve edebiyat diline mal olmaları düşüncesi, Ahmed Vefik'in bu tercümesine Türkçe'nin halk dilinde kal­mış, hatta unutulmuş sözlerini getirir. Fakat bunlar yanında en alışılmadık Arapça, Farsça sözlerin yer alıvermesi, onun ifadesinde daima olduğu gibi bu bakımdan insicamı kaybettirir.

Ahmed Vefik Paşa, Yûsuf Kâmil Paşa'nın tercü­mesine karşı üstü kapalı bir tenkit ta­şıyan önsözünde, Türkçe'nin zenginliğini gösterecek yeni bir nesir tarzı getirdi­ğinden bahsettiği, bazı parçaları daha 1869'da hazır olan bu iddialı tercümesi­ni Kâmil Paşa'nın ölümünden sonra neşretmiştir.

Bursa valiliği sırasında 1880'-de ilkin Hüdavendigar gazetesinde tef­rika edilip aynı yıl yine Bursa'da kitap şeklinde basıldıktan başka 1885'te İs­tanbul'da üçüncü baskısı yapılır.

Mek­teplerde kitabet derslerinde okutulan tercüme, gördüğü rağbet dolayısıyla beş yıl içinde üç defa basılmıştır.

<
...