Hit (1983) Y-2562

Adile Sultan

Künyesi : Lakabı :
Tabakası : E-Posta :
D.Yeri : İstanbul D.Tarihi : 1826
Ö.Yeri : İstanbul Ö.Tarihi : 1899
Görevi : Şair Uzm.Alanı : Şiir
Görev Aldığı Kurumlar : Mezuniyet :
Bildiği Diller : Osmanlıca Mezhebi : İtikad : , Amel : , Ahlak :
Ekleyen : /2008-07-05 Güncelleyen : /0000-00-00

ADİLE SULTAN

II. Mahmud'un kızı, Osmanlı hanedanı mensupları arasında yetişen tek kadın şair.

1 Haziran 1826'da doğdu.

Annesi Zernigâr Hanım doğumdan kısa bir süre sonra öldü.

II. Mahmud, Adlî olan laka­bına telmihen yeni doğan çocuğuna Âdile adını verdi.

Doğumu için yapılan mas­rafların listesi Topkapı Sarayı Arşivi'nde (Ceyb-i Hümâyûn Defteri, nr. 4/2472) bulunmaktadır.

On üç yaşında iken ba­bası vefat edince, tahsil ve terbiyesiy­le ağabeyi Sultan Abdülmecid meşgul oldu.

Yirmi yaşında iken, Tophane Mü­şiri (daha sonra sırasıyla kaptan-ı derya, serasker ve sadrazam olan) Mehmed Ali Paşa ile evlenmesi uygun görüldü.

Ni­kâhları 28 Nisan 1845 tarihinde kıyıl­dı.

Ertesi yılın şubat ayında bir hafta devam eden muhteşem bir düğünle ev­lendiler.

Âdile Sultan'ın düğün töreni, XIX. yüzyılda Osmanlı sarayında yaşa­nan en ilgi çekici hadiselerden biri ola­rak tarihe geçmiştir.

Bugün Fındıklı'­da Mimar Sinan Üniversitesi'nin bulun­duğu yerdeki Neşetâbâd Sarayı, evlen­dikten sonra Âdile Sultan'a tahsis edil­di.

Zaman zaman Kuruçeşme'de Esma Sultan'dan kalan yalıda, Kâğıthane, Çırağan, Validebağı ve Kandilli'deki saray­larda oturdu.

Tek çocuğu Hayriye Sultan'ı 1865'te İşkodralı Mustafa Şerîff Paşazade Rızâ Bey'le evlendiren Âdile Sultan 1869'da kocasını, kısa bir süre sonra da kızını kaybetti.

Nakşibendî tarikatı şeyhlerin­den Bâlâ Tekkesi şeyhi Ali Efendi'ye (ö. 1877) intisap etti.

Dindarlığı ve yardım severliğiyle tanınan Âdile Sultan'ın Fındıklı'daki sarayı âlim ve şeyhlerin sık sık toplanıp sohbet ettikleri, muhtaç ve fakirlerin her zaman başvurduğu bir yer haline geldi.

12 Şubat 1899da bu­rada vefat etti; Eyüp'teki Hüsrev Paşa Türbesi'nde, kocası Mehmed Ali Paşa'nın yanına defnedildi.

1851-1892 yıl­ları arasında kurduğu on dört vak­fın vakfiyeleri İstanbul Üniversitesi Kü­tüphanesinde (TY, nr. 4993) bulunmak­tadır.

Âdile Sultan'ın şiirlerinin büyük bir bölümü dinî-tasavvuff bir mahiyet taşır.

Münâcât. na't, mersiye, Ehl-i beyt ve ashap ile tarikat kurucularının methiye­lerinden meydana gelen bu şiirlerin ya­nı sıra, babası, kocası, kızı ve kardeşle­ri için yazdığı manzumeler de divanın­da geniş bir yer tutar.

Kendisinden ön­ce vefat eden hanedan mensupları için yazdığı "Tahassürnâme" ve "İftiraknâme" gibi manzumelerde yer yer güzel parçalar bulunmasına rağmen, Fıtnat Hanım ve Leylâ Hanım gibi diğer Os­manlı kadın şairleriyle karşılaştırılacak olursa, pek başarılı bir şair olduğu söy­lenemez.

Şiirlerinde kafiye hataları ve vezin yanlışlıkları da göze çarpar.

Kütüphanelerde çeşitli yazmaları bu­lunan divanının (Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi, Hazine, nr. 995, 996, 997; Millet Ktp., Ali Emîrî, Manzum, nr. 260) en iyi nüshası, İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi'ndedir (TY, nr. 4805).