Hit (5091) M-2067

Ehli Sünnet vel Cemaat Mezhebinin Kureyşilik Şartının Sıhhatine Dair Delilleri

Yazar Adı : İlim Dalı : Kelam
Konusu : Dili : Türkçe
Özelliği : Makale Türü :
Ekleyen : Fıkıh Dersleri/2014-11-22 Güncelleyen : /0000-00-00

Ehli Sünnet vel Cemaat Mezhebinin Kureyşilik Şartının Sıhhatine Dair Delilleri

· -Görüşlerinin Özeti

· 1-Kuran ı Kerimden Deliller ;

· 2- Sünnetten Deliller ;

· 3-İcmadan Delil ;

· 4-Konu Hakkındaki Hadislerin Tevatür Derecesinde Olması Delili .

· 5- Dört Mezhebin Fukahası Ve Ehli Sünnet Bilginleri Halifenin Seçiminde Kureyşilik Şartının Aranmasında İtitfak Etmişler Ve Bunu Fetvaya Bağlamışlardır , delili.

6-el Eimmetu Min Kureyş Rivayeti Sahih Bir Senedle Nalkledilmiştir. Hadis Otoritelerinin Sözleri Buna Delildir.

· 7-el Alai’ nin bu hadisi hadis kitaplarında bulamadım sözü , büyük bir hatadır

Bu Rivayeti Hadis Otoriteleri Tashih Etmişlerdir .

· 8 – el Eimmetu Min Kureyş Hadisinde Geçen Eimme den Kasıt Halifelik Makamıdır.
Buna Göre Devlet Başkanları Kureyşten ; Diğer Devlet Görevlileri Bütün Müminlerden Olabilir, Manası Ortaya Çıkar, delili.

Ehli Sünnet vel Cemaatin Kureyşilik Şartının Sıhhatine Dair Delilleri


Görüşlerinin Özeti :

Devlet başkanlığında Kureyşilik şartının koşulmasının en güçlü delili ; asr-ı saadetten hemen sonra Hz. Peygamberin en seçkin arkadaşlarının pratiğiyle uygulanmış olması ve bunun mütevatir nakil derecesinde bize kadar ulaşmasıdır.

Kureyşilik şartını ırkçılık şeklinde niteleyip reddedenlerin en zayıf noktası da asr-ı saadet sonrası seçkin sahabenin pratiğine aykırı , mütevatir haberle çelişen, başta dört mezhep imamları olmak üzere güvenilir bütün imamların konuyla ilgili nakil ve fetvalarına zıt bir görüşe sahip olmalarıdır.

İslam da halife seçilmek için; Mü'min olmak, Erkek olmak, Adil olmak, Hür olmak, Devlet başkanlığı yapabilecek ehliyette olmak, İctihad seviyesinde dini bilgi sahibi olmak ve Kureyş kabilesine mensup olmak şartları getirilmiştir.

Diğer bütün şartlar gibi Kureyşilik şartı da ilgili naslarla sabittir. Kureyşilik şartı, "İmamlar Kureyşten Olacaktır" , mütavatir hadisine ve sakife günü Ebu Bekr (r.a) ve beraberindeki muhacirler tarafından halifelik makamının Kureyş kabilesinden diğer şartları üzerinde toplayan birisine ait olduğu şeklinde anlaşılmasına dayanmaktadır.

O gün Ensar ve diğer müslümanlar bu hadisi duyunca halife adaylığından çekilmiş bir daha da raşit hilafet dönemi boyunca Kureyşli müslümanlar dışında hilafete kimse aday olmamıştır.

Ehl- Sünnet , halifenin kureyşli olması şartı hakkında ittifak halindedir. Dört hak fıkıh mezhebi imamları ve müctehidleri, selef uleması, Maturidi ve Eş'ari uleması Kureyşilik şartının halifede aranması gereken şartlardan olduğunda hemfikirdirler.

Bu ana çerçevedeki ittifakın yanında selef sonrası dönemde ehl-i sünnete mensup bazı ulema kureyşilik şartının kemal şartımı , sıhhat şartımı olduğunu tartışmışlardır. Ama hiçbiri konu ile ilgili hadisleri inkar cihetine ya da kureyşilik şartının koşulmasının kavmiyetçilik olacağına kail olmamışlardır.

Ehli sünnet uleması , kitabın gereği olarak sünnetle sabit kureyşilik şartını dikkate almış ve halife seçiminde kureyşilik şartının gözetilmesi gerektiğinde ittifak etmişlerdir.

1-Kuran ı Kerim’den Delil ;
Ya Eyyuhellezine Emenu Atıullahe ve Atiur Rasule ve Ulil Emri Minkum
[1] ayeti halifenin iman edenlerden olmasını ve ona itaati emreder .
İtaat edilecek lider halifedir ve halifenin nitelikleri sünnetteki naslara bakılarak belirlenmiştir.

Bir meselede Kuran nassı yoksa kuranın gereği sünnet nassına bakılır .

2- Sünnetten Delil ;

Sünnetteki rivayetlerde;- İmamlar Kureyştendir ; -İmamlar Kureyşten Olacaktır; -Kureyşin Sizin Üzerinizde Hakkı Vardır, Onlara İtaat Etmeniz, Sizin Onlar Üzerinde Hakkınız Vardır , Adil Ve Merhametli Olarak Sizleri Yönetmeleri ; - İmamlığı Allah Himyer ‘den Alıp Kureyşe Verdi ; - Kureyş Dine Bağlı Kaldığı Müddetçe Kim Onlara Düşmanlık Ederse Allah Onları Yüzü koyun Cehenneme Atacaktır ; - İnsanlardan İki Kişi Kalsa Bile Halifelik Kureyştedir , buyurulmuştur.

Bunların açık manası halife seçiminde kureyşilik şartının dikkate alınması adil oldukları müddetçe , ve bu hal üzere devam ettikleri müddetçe insanlardan iki kişi kalsalar bile halifelik seçiminde kureyşi olanın tercih edilmesi haber verilmekte; emr olunmaktadır.
Hadisler hilafet makamı hakkında ve halifenin kimden seçileceğini belirler niteliktedir. Aynı konu hakkındaki bu naslar haber siygasında oldukları bile kabul edilse, beraber müteala edildiklerinde halifenin kureyşten seçilmesi emrini içerdikleri apaçık anlaşılmaktadır. Sahabenin de bu nasları emir olarak algılamış olmaları Ensarın halife seçiminde adaylıktan çekilmesiyle sabittir. Sonrasında da halife adayı çıkarmamaları ayrıca bu manayı destekler.

3-İcmadan Delil ;

İcmasına itibar edilenlerin icması halife seşiminde diğer şartlarla birlikte Kureyşilik şartının aranmasının gerekliliğinde tahakkuk etmiştir. Bu hadis sebebiyle Ensar halife seçiminden çekilmiş halife Kureyşten seçilmiştir.

İcmanın sahabe döneminde hz. Ebubekir’ in şeçiminde tahakkuk etmesinden sonra başkalarının aykırı görüşler ifade etmeleri icmaya zarar vermez.

Bunu İbn Hacer el Askalani , [2] en Nevevi[3] , el Maverdi[4] , el Bağdadi [5], el Kadı İyad [6] da ifade etmişlerdir.

4-Konu Hakkındaki Hadisler Tevatür Derecesinde Olması Delili

İmamlar kureyştendir hadisi ve aynı manayı ifade eden rivayetler tevatür derecesine ulaşmıştır.

İbn Hacer el Askalani [7] , el Acluni [8] , es Suyuti [9] , el Münavi [10] ,eş Şevkani [11] , el Kettani [12] , İbn Hazm[13] son dönem hadisçilerinden el Elbani[14] gibi çok sayıda hadis alimi bunu ifade etmişleridir.

5- Dört Mezhebin Fukahası Ve Ehli Sunnet Bilginleri Halifenin Seçiminde Kureyşilik Şartının Aranmasında İttifak Etmişler Ve Bunu Fetvaya Bağlamışlardır Delili .

Ehli Sünnetin bütün mezhep imamları ve tabileri Kureyşilik şartının halifede aranmasının şart olması konusunda ittifak etmişlerdir.

Hz. Ebu Bekir sahabenin bulunduğu sakife topluluğunda bu hadisle istidlal etmiş, Ensar halife adaylığından çekilmiş, sahabe bu konuda icma etmiştir.

Halife seçiminde bu şart gözetilmek zorundadır ve kureyşi olmayan bir adayın halife adayı olması asla caiz olmaz [15]

İmam Ebu Hanife’ de halife’nin kureyşi olması gerektiğine dair fetva vermiştir.[16] İmam Malik, halife yalnızca kureyşten seçilir . Kureyşi olmayan birisinin hükmetme yetkisi yoktur, demiştir. [17] İmam eş Şafii bu şartı ikrar etmiştir. [18]

İmam Ahmed b. Hanbel , halifelik insanlardan iki kişi kalsa bile yine Kureyştedir. Onlarla bu yetki konusunda kimsenin bir mücadeleye girmesi caiz olmaz. Ve onlara isyan etmek te

Diğer bütün şartlar gibi Kureyşilik şartı da ilgili naslarla sabittir. Kureyşilik şartı, "İmamlar Kureyşten Olacaktır" , mütavatir hadisine ve sakife günü Ebu Bekr (r.a) ve beraberindeki muhacirler tarafından halifelik makamının Kureyş kabilesinden diğer şartları üzerinde toplayan birisine ait olduğu şeklinde anlaşılmasına dayanmaktadır. O gün Ensar ve diğer müslümanlar bu hadisi duyunca halife adaylığından çekilmiş bir daha da raşit hilafet dönemi boyunca Kureyşli müslümanlar dışında hilafete kimse aday olmamıştır.
Yayınlandığı Kaynak :
Yayınlandığı Dergi :
Sanal Dergi :
Makale Linki :