Hit (6767) K-577

Mizanül ukul fil mantık vel usul

Yazar Adı : Ali Sedad İlim Dalı : Mantık
Kitap Dili : Kitap Tipi : Şerh
Konusu : Sitedeki Kayıt Türleri :
Ekleyen : Nurgül Çepni/2008-10-05 Güncelleyen : /0000-00-00

Mîzânü'l- ukûl fi'l-mantık ve'l-usûl

Bu eserin yazılış sebebi ilgi çekicidir. Ahmed Cevdet Pa­şa bir mantık kitabı yazmış ve adını oğ­luna izafeten Mi'yâr-ı Sedâd koymuş­tu.

Ali Sedad, babasının bu iltifatına te­şekkür etmek ve bir anlamda onun ar­zusunu gerçekleştirmek için Mîzânü'l-ukül'ü kaleme almıştır.

Bu kitap Avru­pa'da gelişen mantık akımlarına da yer verdiği için kendi alanında yazılmış ilk telif eserdir.

Kitabın birinci ve ikinci bö­lümü klasik mantık konularına, üçüncü bölümü ise metodoloji meselelerine ay­rılmıştır.

Ek olarak da o zaman için he­nüz Avrupa'da yeni olan "cebirsel mantık'a (logique algebrique) yer verilmiştir.

Böylece Mîzânü'l-ukûl, bizde cebirsel mantığa ve metodolojiye yer veren ken­di türünün ilk orijinal eseri olma hüvi­yetini kazanmıştır.

Ali Sedad eserinde Avrupa'da mevcut mantık anlayışlarını aktarmakla yetinmemiş, onların tenki­dini de yaparak bu alanda bir otorite olduğunu göstermiştir.

Cebirsel mantığa karşı çıkan Ali Sedad mantık alanının cebir sahasından daha geniş olduğunu, bu sebeple mantığın cebire uygulanamayacağını ve bu yolun çıkmaza gireceğini derin bir vukufla belirtmiştir.

Nite­kim mantığın daha sonraki gelişmeleri Ali Sedad'ı haklı çıkarmıştır.

Bununla be­raber, yine bir Türk mantıkçısı olan çağ­daşı Salih Zeki'nin hücumlarına uğra­maktan kurtulamamıştır.

Mîzûnü'l-ukûl İstanbul'da basılmıştır (1303).

...