Telhîsü’l-Câmi’i’l-kebîr

Muhammed b. Hasan eş-Şeybânî’nin Hanefî mezhebinin ana kaynaklarından olan el-Câmi’u’l-kebîr’inin muhtasarıdır. İstanbul kütüphanelerinde çok sayıda yazma nüshası bulunan (meselâ bk. Süleymaniye Ktp., Fâtih, nr. 1552; Hasan Hüsnü Paşa, nr. 513; Esad Efendi, nr. 584; Lâleli, nr. 841; Ayasofya, nr. 1073; Yenicami, nr. 378) eserin birçok şerhi yapılmıştır. Günümüze ulaşan önemli şerhleri arasında İbn Balaban’ın Tuhfetü’l-harîs fî şerhi’t-Telhîs, Mes‘ûd b. Muhammed el-Gucdüvânî’nin et-Tenvîr şerhu Telhîsi’l-Câmi’i’l-kebîr, Bâbertî’nin Şerhu Telhîsi’l-Câmi’i’l-kebîr adlı eserleriyle Sa‘deddin et-Teftâzânî ve Molla Fenârî’nin şerhleri zikredilebilir. Telhîs’in bir kısmı Mevkūfâtî Mehmed Efendi tarafından Türkçe’ye çevrilerek şerhedilmiştir. Bu eserin bir nüshası Tercüme-i Telhîsü’l-Câmii’l-kebîr adıyla Süleymaniye Kütüphanesi’nde kayıtlıdır (Şehid Ali Paşa, nr. 719). Mevkūfâtî tercümeye yazdığı mukaddimede eserin çok muhtasar olduğunu, bu sebeple bazı yerleri anlamakta güçlük çektiğini belirtmektedir (bk. vr. 2a).