Hit (3202) F-379

Organ Naklinin Hükmü

İlim Dalı : Fıkıh Konusu : Organ Nakli
Soruyu Soran : Cevaplayan : Önder Nar
Cevaplayanın Mezhebi:
Ekleyen : /2015-11-14 Güncelleyen : /0000-00-00

Soru: Organ bağışı caiz mi? Bedenimizle ilgili bu tür tasarruflarda bulunma hakkımız var mı?

el Cevab:
Organ nakline cevaz verenlerde var caiz olmadığını söyleyenler de. Caizdir diyenler eşyada asıl ibahadır ve buna binaen müslüman kardeşinin derdine çare olmakla alakalı dini değerlere dayanarak caizdir demektedirler. Caizdir diyenlerden bir kısmı da zaruretler mahzurlu şeyleri mubah kılar kuralı çerçevesinde aslı caiz olmasa da zarurete binaen caizdir deyip zaruretlerle alakalı rivayet ve delilleri cevaz delili olarak ifade etmektedirler.
 - Caiz değildir diyenler insanın bedeninin onun teklifinin sıhhati için kendisine verildiğini ve başkasına kullandırma yetkisinin ancak belli şartlarda teklife zarar vermeyecek şekillerde caiz olabileceğini bir insanın bedeni hakkındaki yanlış tasarruflarını günah olarak niteleyen hadis ve ayetlere bakılırsa organını bir başkasına verme yetkisinin insana verilmediği neticesinin ortaya çıktığını söylemişlerdir. İbaha prensibine cevaben ibaha burada geçersizdir çünkü organ verenin bedenine zarardır. Zaruret deliline de hastanın zarureti sağlıklı insanın zarureti değildir. Organ naklinin caiz olabilmesine delil olabilmesi için organ verecek sahsın o fiili yapmasına zaruret halinin oluşması gerekir. Organ nakline zarurete binaen caizdir diyenler zuhul-u akıl içerisindedir demektedirler.

ek 1; Organ naklinin hakkında bu iki farklı gurubun tartışmaları kanaatimce değerlendirme zaafiyetidir. Çünkü meselenin tabanı bu üzerinde konuştukları taban değildir. Organ nakli caizmidirden önce organ naklinin niteliği anlaşılmalıdır. Organ ölmemiş bir insandan alınırsa kullanılabilmektedir. Doktorların beyin ölümü dedikleri şey hastanın ölecegine dair ellerindeki bulgulardan hareketle kendilerinde oluşan kanaattir. (Ama bu çoğu doktorda gözlemlediğim ahlak ve değerlendirme zaafiyeti çerçevesinde çok sıkıntılı bir tavırdır. Günümüz tıb eğitimi modern araba tamircisi aklaniyetinde bir eğitim vermektedir. İnsani ve ahlaki yetenekleri neredeyse ortaokul seviyesinde basit kalmaktadır. İslami eğilimli tıb eğitimi görenlerde de aynı zaafiyeti onlarca kez gözlemledim.) Doktorların bu kanaati dini açıdan geçersizdir. Din diyanet işleri başkanlığının kararları içeriğinde yazıldığı gibi tıbba tabi değildir. Tıbbı tedavi metodları dini değerlerimiz ölçülerine uygun olmak durumundadır. Bu bağlamda bütün kesimlerin düştüğü ikinci bir yanılgı da; dini açıdan ölümün aslında ruhun bedenden ayrılması, olmasıdır. Yeni tıbbın ölüm tanımı ise özellikle beyin ölümü tanımı bir aldatmacadır. Aslında organ nakli sadece canlı ama ölmesine kesin gözüyle bakılan bir insandan yapılabilmektedir. Ölmeden organın sahibinden alınması gerekmektedir. Bu ise cinayettir. Bunun çoğu insan farkındadır. Tanınmış Suriyeli ilim adamı Said Ramazan Buti hoca meseleden çıkamayınca acaba ölüm cezasına çarptırılanlardan organ alınabilir mi gibi bir çıkış yolunu denemiş ama oradan da çıkamamıştır. Hakkında idam kararı olan bir insanın da bedenine dokunamazsınız çünkü. Ölmeden onun bir organını da alamazsınız. Artık siz kıyaslayın durumu buna

ek 2; Organ naklinde yapay organ üretimine ve genetik bilimi çerçevesinde insan bedeninin o organını yenilemesini sağlayacak araştırmalara yönelmek gereklidir. Helal tedavi böyle olmalıdır.

ek 3; Bir insan organ nakli yaptırırsa dinden çıkmaz günahkar olur. Gayri müslimlerden parayla organ satın alınması su götürür bir durumdur… Kan nakli kan organ olmadığından caizidir.

Mülahaza: Özlem Zehra Özcan
-Anladığıma göre bir kimse ruhunu tamamen teslim etmeden organlarının alınması caiz değil. Ama ruhun çıkmasını beklerlerse de tıp açısından da kullanılmaz hale geliyor... Beyin ölümü gerçekleşmiş birinden organ almaksa cinayettir diyorsunuz. Peki insan tek böbreği ile yaşayabilir ya da karaciğerinden bir parça alınsa kendini tekrar yeniler ona bir zarar vermez. Bu durumda da hüküm aynı mı?

el Cevab: Organ ihtiyacı olanın zarureti ve ya ihtiyacı; organ verecek olan için bir hüküm içermez.
Verecek olanın vücud azalarını teberru etme hakkı yok. Vücud insana mükellef tutulduğu dini vecibeleri yapmak için verilmiş. Dolayısıyla alıcı için zaruret ve ya şiddetli ihtiyaç çerçevesinde almak caizdir dense bile bu verecek için bir ihtiyaç ve ya zaruret olmaz.
Bütün organ nakline zarurete veya ihtiyaca binaen caizdir diyenler zühul içerisindedir. Delillendirmeleri havada kalmaktadır.
-Organ nakli sadece diriden yapılabildiği için ölüden yapılacak organ nakline hiç değinmeye gerek yok diye ölüyü söz konusu etmiyorum.
-Beyin ölümü çerçevesinde organ nakli caizdir diyenler de zühulü akl içindedirler.
Diyanet işleri başkanlığının fetvası da fetva tarihinin en niteliksiz fetvalarındandır. Modernite uğruna insanlar neler söyleyebiliyorlar okuyun bakın.