Hit (3984) F-121

Toruna Zekat Verilir mi, Oğlundan Boşanmış Olan Gelinine Zekat Verebilir mi

İlim Dalı : Fıkıh Konusu : Zekat
Soruyu Soran : Cevaplayan : Önder Nar
Cevaplayanın Mezhebi:
Ekleyen : /2024-05-15 Güncelleyen : /2019-05-23

Soru: Dede zekâtını kursta okuyan ihtiyaç sahibi torununa verebilir mi?

el Cevab: verilmez.
Ama;
-Babası varken bakmakla yükümlü olmaz. Bu durumda verme vechi oluşur.
-Fi sebilillah sınıfı kapsamında verebilir diyenlere göre verilebilir.
-Cihad edenlere verilecek payı ilim tahsil edenlere kadar genişletenlere göre verebilir.

Yani, ailesinden olması sebebiyle zekât veremeyecek iken, bakmakla yükümlü olmadığı durumda iken dede torununa zekât verebilir mi, babası varken dedeye torununun velayeti düşmez. Bu açıdan zekâtını torununa verebilmesinin vechi oluşur.
Allah yolunda ilim tahsil ediyorsa bu durumda esasen yine bakmakla yükümlü olduğu kimselere zekât vermez ama bazı fakihler Allah yolunda taat durumunda olanlara bakmakla yükümlü akrabalarından olsalar bile ''ayrım yapılmayıp zekâtın bu açıdan verilebileceğini söylemişlerdir.

Esasen verilmez iken bu açıdan verilebilir diyenleri ima ederek ''zekâtın dar olan verilebilirlik sınırını genişletenlere göre verilebilir'' dedim.

Başka bir hocaya sorduğunuz ve cevabını bildiğiniz soruları sormamalısınız.
Daha önce bu soruyu cevaplamıştım, aşağıdadır;

Allah Yolunda Taatle Meşgul Muhtaçlar
Allah yolunda olmaktan kasıt; Allaha taat ile alakalı işlerle uğraşmaktır. Bunlardan da muhtaç olanlara sadece zekât düşer.
İmam Ebu Yusuf Allah yolunda olanlardan kasdın sadece muhtaç mücahidler olduğunu, İmam Muhammed’de bunlardan kasdın fakir hac yolcusu olduğunu fetvaya bağlamışlardır.
Allah yolunda ilim tahsil edenler ve taatlerle meşgul olup da muhtaç durumda olanlar hanefi mezhebinde bir görüşe göre zekât verilecekler grubuna girer...

Allah yolunda olanlardan muhtaç olanlara zekât verilir. Allah yolunda olanlar teriminden mücahidler anlaşılmıştır. Mücahidlerden zengin olanlara zekât verilmez. Ama muhtaç olanlara zekât verilir.
Memleketinde hali vakti yerinde olsa da cihada çıkarken elbise silah, yol azığı, binek gibi şeylere ihtiyacı olan zengine de zekât malı cihada çıkacağı zaman verilir. [1]

Mülahaza: Bazı kurslar cemaatlerden zekât toplayıp devir yapıyorlar ve zekâtı kursta kullanıyorlar bu caiz mi?

el Cevab: Cemaatler zekât toplayamaz. Vekâlet ile zekâtı verilecek olanlara ulaştırabilirler. Vekâlet şahıslara verilirse daha uygun olur. Zekâtı şahıslara ulaştırmak üzere vekâlet alan adam zekâtı ulaştırmazsa vebal altında kalır.
Kursta okuyan çocukların kurslara para ödemesi gerekiyorsa, ödeyecekleri para yerine onlara dağıtılan zekâtı onlardan alırlarsa bunun caizlik vechi vardır. Zekât verilen şahıs parasını istediği şekilde sarf eder. Ama onları zorlarlarsa ya da tehdit ederlerse bir tür gaspçı durumuna düşerler.
zekât parasını bu şekilde kurs hizmetlerine kullanmak kesinlikle caiz olmaz.

Cemaatlere Zekât Verilmesinin Hükmü İçin Linki Tıklayınız;

Soru: Kişinin oğluyla gelini boşanmışlar birde çocukları var. Çocuk annesinde kalıyor. Çocuk ve annesinin durumları kötü bu kişi çocukla annesine yani eski gelinine zekât verebilir mi? Ben torununa veremez dedim ama eski gelininde şüpheliyim.
2. soru: Kişi kayın pederine ve kaynanasına zekât verebilir mi kayınlarda buna dahil?

el Cevab:
Gelinine verebilir. Torununa veremez.
Kayınpederine kaynanasına ve kayınlarına üzerlerinde zekât şartları oluşuyorsa verebilir.
el usul (baba ve anne ve anne babalarına) ve furu (çocuklar ve çocukların çocukları)na; bakmakla yükümlü olduğu insanlardan olmaları sebebiyle zekât düşmez. [2]

Ek: Usul ve furu mensupları, zekâtın verileceği sınıflardan borçlular ve mücahidler konumunda olduklarında bu iki sınıftan olmaları açısından zekât alabilirler mi?
Problem borçlular açısından bakılması ön şartı üzerine bina edilmiş. Mücahidlere verilmesi de yine aynı.

 


[1] Bedayi II.472
[2] el Meydani, el Lubab fi Şerhil kitab I.155; el Kasani Bedaius Sanai, II.43 vd.