Hit (1202) F-1186

Nikahta Velinin Rızası Vekaletle Nikah Farklı Yerlerde Olanların Haberleşme Vasıtalarını Kullanarak Nikah Kıymaları

İlim Dalı : Fıkıh Konusu : Anne Baba Hakkı,Nikah
Soruyu Soran : Cevaplayan : Önder Nar
Cevaplayanın Mezhebi:
Ekleyen : /2017-07-14 Güncelleyen : S. Abacı/2020-05-04

Soru: İki kişi bir birini seviyorlar erkek yurt dışına çıkmış kızda Türkiye’de bunlar kendi aralarında dini nikah kıymak istiyorlar görüşmemizin helal olması için ve nasıl olsa evleneceğiz diyorlar tabi ailelerin izni yok ama bunlar görüşüyorlar ve nikah kıymak istiyorlar. Şimdi erkek yurt dışında kız, Türkiye’de nikah nasıl kıyılacak? Bu arada bunlar Hanefi mezhebinden. Acil cevap bekliyorlar hocam ALLAH razı olsun inşallah.

el Cevab:
Sorduğunuz soruyla alakalı birkaç konuya açıklık getirmek gerekiyor.
1- Veli'nin rızası (baba vs.in rızası) Hanefi mezhebine göre eş adayları arasında denklik varsa nikahın sıhhat şartı olmaktan çıkar. Denklik yoksa Velinin itirazı durumunda mahkeme nikahı feshedebilir.
Anlattığınız örnekte velinin izni ihmal edilmiş oluyor. Bu dindar adamın işi değildir. 

2- Nasıl olsa evleneceğiz ve görüşmemizin helal olması... bahaneleri deneyimsiz insan bahanesidir. 
Nikah kıyılınca eşlerin ilişkisi gerçekleşmektedir. Bunu hoca olmam sebebiyle çoook sayıda dindar insandan direk ya da dolaylı olarak duydum. Bu ise esasen caiz olan bir şeyi caiz olmayan bir boyuta taşımaktadır. Zifaftan önce hamile kalmaların erkeğin ölmesi durumunun, arada aniden baş gösteren bir mani durumunun sonucunda kız çok zor durumda kalmaktadır. 
- Evlenecek eş adaylarının çok sayıda (5 ve üzeri) görüşme yapması birbirlerini tanımaya katkı sağlamamaktadır. Bu flörtün din kisvesine büründürülmesi kitabına uydurulması formatına dönüşmüş durumdadır. Nişan (yani evlilik teklifine olumlu cevap verildiğinin ilan edilmesi) yeterlidir. Bundan sonraki süreç ne zaman bir ihtiyaç olursa kız ve erkek tarafından insanların bulunduğu ortamda görüşme suretiyle halledilmelidir.

Not: Gelişen modern hayat şartları içerisinde kadınların erkeklerin bulunduğu ortamlarda çalışmaya başlamışlardır. Kadınlar yabancı erkeklerin bizzat idare ve emirleri altına çalışmaktadırlar. Kadın erkek arasındaki şer’i edep sınırı olmayan ortamlar bu tür anlayışları da beraberinde getirmiştir. Yabancı kadınla yabancı erkek gerek olduğu kadar görüşme yapabilirler. Aynı iş yerinde aynı ortamda bulunmaları baş başa kalmaları mahzurlu fiildir.

3- Nikah kıymak istiyorlar, yazmışsınız. 
Nikah, medeni bir fiil değil; şer’i bir fiildir. Dini bir fiili dini şartlarına uyarak işlemezseniz dini olmaktan çıkar medeni normlara uyar hale gelir. 

Medeni nikah dinli ya da dinsiz insanların nüfus kayıtlarına beraber yaşadıklarının kaydedilmesi fiilidir.
Hukuksal yanı da evlilik akdi yaptıran insanların beraber yaşamaktan kaynaklanan sorunlarını çözmeye yönelik medeni kurallardan oluşur. 
Dini hiçbir değer medeni hukukta dikkate alınmaz. Örneğin dini hukuk açısından kadın erkeği boşayamaz. Medeni hukukta boşar. 
Çocuklar babalarına verilir... Medeni hukuk kim normlara uyarsa ona verir. 
Şer’i hukukta kadından veli olmaz. Medeni hukuk çocukların velayetini anneye verebilir. 
Şer’i hukukta çocuklar anne babalarından alınamazlar. Ama medeni hukuk alıp bir başkasına verebilir. 
Medeni hukuk uygulamaları -dikkat edilsin- din açısından ilhaddır ve onlara başvuran Müslümanlar büyük günah işlemiş olurlar.
Yine dini açıdan hakkı olmayan bir yetkiyi kullanarak hasmına tahakküm edende büyük günah sahibi olur.

4- Dini nikah şahitler huzurunda, velinin de (kız için) izni doğrultusunda telefonla ya da vekaletle de kıyılabilir. Telefonun diğer ucundaki şahısların da şahitler huzurunda olmasından emin olunabilirse nikah da boşama da sahih olur.

Netice:
Din Allah’ın rızasını kazanmak isteyen iman sahiplerine indirilen değerlerin bütünüdür. Dini değerleri kitabına uydurarak dindar olamazsınız. Sadece Allah’a inanıp ta ona ve emirlerine isyan etmeye yol aramış olursunuz. 
Tabii birbirlerini her halukarda illa da kesinlikle göreceklerse bari nikahlı olsunlar... deniliyorsa, eyvallah  :)


Mülahaza: Şevket Ömeroğlu 
Peki kızın anne babası bundan haberi var ve izin vermiyorsa onların izni aranmaksızın evlene bilirler mi şu zamanda anne baba maddiyata önem vermiş durumda

el Cevab: Hanefi fukahasına göre velinin izni olmadan kıyılan nikah sahih olmasına sahihtir. Ama kadın anne babasına asi olma günahı işlemiş olur. Erkekte eşinin velisine hürmetsizlik yapmış olur. 
Dinimiz edepsizliği edepsizlik olarak nitelemiştir. Dindar insan bu konularda dikkatli ve özenli olmalıdır.

Mülahaza: Ayşe Gurkan 
Şer’i hukuka göre çocuk babaya verilir medeni hukukta ise kim normlara uyuyorsa ona verilir yazmışsınız. Peki baba çocuğunu ahlâkî anlamda olumsuz etkileyecek anne ise fıtrata ve dine daha uygun bir yetiştirme benimsiyorsa ne olacak gene de çocuğa zararı olabilme ihtimaline karşın baba da kalması ne kadar sağlıklı olur. 

el Cevab: Şer’i Hukuk ile Medeni Hukuk arasında mukayese için yazmadım o yazdıklarımı.
3. madde de (nikah, medeni bir fiil değil; şer’i bir fiildir. Dini bir fiili dini şartlarına uyarak işlemezseniz dini olmaktan çıkar medeni normlara uyar hale gelir) demiştim. Onun dipnotu kabilinden yazmıştım bu ayrıntıyı. 

Şer’i hukuka göre veli babadır ve aile reisi niteliğindeki akrabalarıdır. 
Şer’i hukuk bir ülkede uygulanıyorsa yazdığınız olumsuz durumlarda veli velilik yetkisini kaybederse devlet duruma el koyar. Sıralamadaki bir sonraki veli örneğin amca, Abi ye çocuğun velayeti intikal ettirilir. Kan bağı olan veli yoksa çocuk devlet tarafından uygun olan bir veliye teslim edilir. 

Annenin velayet yetkisini kaybetmiş baba sebebiyle çocuğun velayetini alma durumu var mıdır?
Velayet şartlarını kaybeden baba sebebiyle çocuk anneye teslim edilebilir. Ama bu arızi durumdur. Asıl olan değildir. NŞA da baba varken anne ye velayet verilmez.
Annenin sahip olduğu imkanlar çerçevesinde ''kefaleti de'' şer’i mahkeme tarafından dikkate alınabilir. 

Not 1: ''baba varken çocuk anneye verilmez'' genel kuraldır. Velayet babada ama çocuk anne bakımına muhtaç durumda veya yaştaysa çocuğun bakımı anneye verilebilir. Bu durum 0-8 yaşları arası hatta daha da uzun bir zaman dilimine yayılabilir. Baba, anne ve çocuğun ihtiyaçlarını karşılamakla mükellef olmaya devam eder. (detayı var)
Not 2: Babanın dini farklıysa anne Müslümansa (esasen böyle bir evlilik caiz değildir) ya da baba sonradan din değiştirdiyse, ya da ahlaki dejenereye uğradıysa şer’i mahkeme din emniyeti farizası çerçevesinde velayeti çocuğun Müslüman bir yakınının velayetine verir. Baba İslama dönerse ya da tedavi olursa velayeti kendisine geri döner mi (durum bahse muhtaçtır).