Hit (2709) F-1073

Miras, Vasiyet İle İlgili Sorular Ve Cevapları

İlim Dalı : Fıkıh Konusu :
Soruyu Soran : Cevaplayan : Önder Nar
Cevaplayanın Mezhebi:
Ekleyen : /2022-02-16 Güncelleyen : Fıkıh Dersleri/2019-01-27

Soru Sahibi: Hamza Patıl
1- Soru: Hocam, bir arkadaşın sorusu; Dedesi (annesinin babası)yeni vefat etmiş, dayısı ise 18 yıl önce vefat etmiş, dayısının hiç çocuğu olmamış, dedelerinin mirasından dayısının hanımına pay düşer mi? (dedesi, dayısının hanımına maddi olarak yardımcı olmuş ve hatta 18 yıl kira almamış, buna mukabil dayısının hanımı aileye kötü davranmış, özelde böyle de bir sıkıntıları var.)

el Cevab: Bir adamın çocuklarından birisinin eski hanımı ya da ölürken hanımı olan ama sonra ölüm sebebiyle nikahı düşen eşi kocasının babasına esasen mirasçı değildir. 
-Yazdığınız durumdaki kadının dedenin mirasında hiçbir hakkı yoktur.


Soru Sahibi: Ramazan Kara
2- Soru: Dedem 5 sene önce vefat etti babam eşyaların öylece kalmasını istiyor ama diğer kardeşleri de paylaşılmasını istiyor bu konuda bizi aydınlatır mısınız?

el Cevab: Mirasın vefattan hemen sonra pay edilmesi gerekir.
Özellikle de mirasçılar öyle istiyorsa babanız öyle kalmasını istediği eşyaların kendisine bırakılması gibi bir seçeneği sunar diğerleri de kabul ederse caiz olur. Aksi takdir de haklar hak sahiplerine verilmelidir.

Mülahaza: Ayse Tunc 
Karısı hayattaysa?

el Cevab: Birşey değişmez karısı da mirastan payını alır.


Soru Sahibi: Ayla Avcioglo
3-Soru: Hocam bir arkadaştan aldığım Türk Lirası borç parayı bir yıl sonra kendisinin dolar bozarak verdiği gerekçesiyle dolar hesabıyla istiyor. Allah ve resulünün gösterdiği yol nedir hocam?

el Cevab: Borç verirken hangi şartla verdiyse ancak onun yerine getirilmesini talep edebilir.
Borcu vaktinde vermediyseniz, değer kaybını tazmin etmeniz (eğer mal sahibi isterse) gerekir.

Mülahaza: Ayla Avcioglo 
Hocam ancak verilen para miras payıydı ancak bazı şartların gerçekleşmemesi sebebiyle kardeşim miras payını alamadı ve tabi ki bu parayı bir yardım veya borç olarak say dedi bunun için konuşulmuş bir zaman yok.
İki yıl önce Miras paylarını kardeşim alacaktı ancak alamadığı için verdiği parayı geri vermem gerekiyor tabii ki mallarda hala benim ismimde ancak o bana parayı verdiğinden bugüne dolar hesabında ciddi değişim oldu fakat dolar bozduğunu ve dolar hesabı istediğinide söylememişti haram sınırlarına girmekten korkuyorum ne yapmam gerekir?

el Cevab: Anlaşmazlık durumlarında her iki tarafı da dinlemek gerekir.
Borç ne ile verildiyse onunla iadesi esastır. Zaman sınırlaması yapılmadıysa bir tazminat gerekmeyebilir.


Soru Sahibi: Adı Hasret
4- Soru: Ana babanın mal varlığını çocukları arasında, bir tanesine birakmasinin hükmü nedir? (5 Eylül 2014)

el Cevab: Mirasçı çocukları arasında Allahın şeriatinde ifade ettiği ve efendimizin örnek olarak uyguladığı adaleti göstermelidir. 
Bir insan malında uygun bulduğu şekilde tasarrufta bulunabilir. Ama mirası yaşarken bölmezse ölünce İslam fıkhındaki kurallar çerçevesinde pay edilir. Yazdığı miras taksimi dikkate alınmaz.


Soru Sahibi: Hüseyin Hatice    (9 Temmuz 2014) 
5- Soru:
Hocam ailede erkek vefat edip eşi ve çocukları kalıyor. Çocukları 2 erkek 3 kız bu çocuklarından 2 kız 2 erkek evli vaziyette. Evde bir kız bir de annesi var bunlar babalarından kalan emekli maaşı alıyorlar. Ayrıca bu aileye köyden zeytinlik falan düşmüş birde kiralık ev de var çok gelir getirmese de bu anne ve kız bütün rezilliği çekip köy çok uzakta oradan ortakla uğraşıp sürdürtüp yoldan zeytinliğin zeytinyağını getirtiyor ama kızlar arada yardım ediyor fakat erkekler hiç yardım etmiyor. Anneleri de biraz razı değil kendileri hasta olduğunda götürüm falan yapmıyor, annesinin gönlünü öyle almıyor neyse anne erkeklerden daha çok birşeyler beklerken maalesef erkek çocuklar oralı olmuyor annelerini sözleriyle de üzüyor neyse hocam bu eşi vefat eden yaşlı kadın 80 yaşlarında ve hala zeytinliklerden uğraşmak zorunda kalıyor.
Erkek oğluna mesela diyor ki ayıralım ben ayırır alırım diyor şahit de kabul etmiyor. Yaşlı kadın günah olacağını bileceğinden artık diğer kardeşlerde izin vermediğinden paylaşım olmuyor zaten bu var olan mal daha yaşlı kadının eşinin kardeşlerinden tapusu ayrılmamış durum uzun yani hocam sorum şu yaşlı kadın diyor ki ben bu kadar eziyet çekiyorum gidip alıp gelim demiyorlar zaten alsalar aldıkları ücreti de malın ortasından çıkarıp getirene veririm bunlar ilgilenmiyor . Malı eşit olarak gelen zeytinyağını bölüşüyor mesela herkese 30 kg düşüyor ama yaşlı kadına etraf günah sen erkeklere 2 vereceksin sen ve kızların bir alacak diyor bir türlü anlaşamıyorlar öyle yapsa bu defa mesela ev kirası geliyor kızların eşlerinden biri bu defa eziyet ediyor boşamaya kadar gidecek o ki kızlarının çocukları çok büyük kadın 7 çocuğundan ayrılıp gelmesin diye yaşlı kadın herkese eşit veriyor - bu defa da erkekler itiraz ediyor. Yaşlı kadın bana dedi ki sor bildiğin hocaya ben eşit vermekle herşeyi günaha mı giriyorum. Artı bu yaşlı kadının mihri vardı yine bütün kardeşler kızıp küsüp kadının sattığı tarlanın parasını aldılar. Tapusu eşinin üzerine çıktığı için.
Artık en son düşündüğü şu oldu ben ve evdeki kızımın hakkını onlara verim almayım onların vebalini almayım diyor oysaki hepsinin maaşları bu yaşlı kadından kat kat iyi. Bu yaşlı kadının maaşı onların maaşının5 biri bile değil zar zor geçiniyor bu yaşlı teyze. Artı çocuklarının durumları öyle kötü değil hepsi memur. Öyle az falan da değil maaşları o teyzenin hiç bir şeylerine ihtiyaçları olmaması lazım Allahtan sanki bunların hepsinin de benim gözlemlediğim iki yakaları bir araya gelmiyor. Sizin öneriniz nedir artık kendi haklarını zaten kaç defa küsüp verdiler. Sizin düşünceniz nedir, tabi bu olaylar olurken yaşlı teyze verdi ama kimseye ne küstüm ne kırıldım dedi onlarda aldılar.
Hocam sizin söyleyeceğiniz cevabı bekliyorum yoksa teyze kendi bütün hakkını da küserek evlatlarına verecek gönlü çok kırık bu teyzenin kusura bakmayın uzun oldu şimdiden teşekkür ederim

el Cevab:
Açıklama:
 
-Müslümanlar miras hukukunu aralarında işletmemek suretiyle büyük günaha girmiş olurlar. 
-Miras hukukunu kendisine konu alan İslami ilim dalına feraiz deniliyor ve elhamdulillah hala feraiz taksimleri yapabilecek ilim adamları toplumumuzda mevcut. 

Bu grup bilgilendirme amaçlı kurulmuştur, elbette şeyhul islamlık makamı olmadığı ortadadır, 
yazdıklarınızdan anlaşıldığı kadarıyla baba ölmüş ve geride eş ve çocuklar bırakmış ve bunların hepsi sağ 
-Baba ölünce mirasının mirasçıları arasında pay edilmesi gerekir. Anne sağ diye babanın bıraktığı miras geciktirilmez. Anlattığınız örnekte miras paylaşımını geciktirmişler. Herkes razıysa geciktirmeleri caizse de bu yanlış hak iddialarına sebebiyet vermemelidir. 
-Devletin verdiği maaş dini değil medeni haktır. Bunda çocukların hak talep etmemesi gerekir.
-Erkek çocuklar anne ve kız kardeşlerinin asli ihtiyaçlarını karşılamalıdırlar. 
-Miras usulüne göre taksim edilmelidir. 
Anlaşmazlıklar böylece çözülür.

Soru Sahibi: Hazan Gönül
6- Soru: Ben evliyim çocuğum yok. Kendi isteğim ile vasiyet yoluyla eşime iki tane evim var bağışlayabilir miyim? Bu günah mı?

el Cevab: Vasiyet yoluyla değil hibe ya da 1 tlye satış yoluyla malı intikal ettirin. 
la vasiyyete lil varis 
-Eğer malınızın hepsini meşru mirasçılarınız varda hibe ederseniz günaha girmiş olursunuz. Eşinizden başka şer’i mirasçınız olan kimseniz yoksa günah olmaz.

Mülahaza: Hazan Gönül 
Ben memurum. Evliyim çocuğum yok. Abilerim kız kardeşlerim ve amcam var. Benim iki tane evim var
Kendi rızam ile eşime bunları verebilir miyim dinen. Verebilirsem nasıl vermeliyim hileyi şerriye olmadan veremesem neden veremiyorum?

el Cevab: Malınızın tamamını satabilir ya da ihtiyaçlarınıza sarf edebilirsiniz. Bu ittifakla caizdir. 
Malınızın tamamını Allah yolunda infak edebilirsiniz ama üçte ikisinden fazlasını infak etmek normal şartlar altında mekruhtur. Genel cihad vs gibi durumlarda malın tamamı da Allah yolunda infak edilebilir. 
-Malınızı kendi mülkünüzde tutup -Allah hayırlısıyla gecinden versin- ölümünüz anına kadar mülkünüzde tutarsanız ülkemizde geçerli olan hukuk kuralları çerçevesinde malınız mahkeme tarafından mirasçınıza intikal ettirilir. 
-Eşinizi kollamak ve siz önce vefat ederseniz darda kalmamasını temin etmek için yol arıyorsanız. Evinizin birisini ona hibe edin. Diğerini de onun kullanımına sunun bunun günümüz hukukuyla temini çok kolay. Yine ikinci evi satıp parasını eşinizin hesabına yatırırsanız mesele hallolur. 
-Hayattayken malınıza istediğinizi yapmanız hile değildir. 
Hayattan sonra başkası alamasın diye bir şeyler yaparsanız bu hileye girer çünkü mirasın nasıl pay edileceği size bırakılmamıştır.

 

7- Soru: Babadan kalma bir arsamız var.Anne sağ ve 5 kardeşiz.Paylaşım nasıl yapılmalı..

el Cevab: Anne 6 da biri alır sonra 5 kardeş arasında eşit pay edilir. Kardeşlerden kız varsa erkeğe 2 pay kıza bir pay gelecek şekilde taksim yapılır. (li ummihis sudus ve liz zekeri mislu hazzil unseyeyn)


Soru Sahibi: Ahmet Tunç
8- Soru: Hocam bir kişi birisine falanca kişiyle evlen diye vasiyet etse ve vasiyet edilen kişi de evlenmek istemezse... Bu vasiyeti yerine getirmek gerekir mi? Yani dede torununa bu kızla evlen vasiyetimdir dese ve o da evlenmek istemezse, ne yapılır?

el Cevab: Evlilik için vasiyet edenin vasiyeti konusunun çok boyutu olabilir.
1.boyut: Kadın ya da erkek hür iradeleriyle evlilik tercihi yaparlar. Başkalarının vasiyet ya da tavsiyelerini dikkate almasalar bu sebeple günah işlemiş olmazlar.
2.boyut: Vasiyet eden şahıs bunu mirastan pay alma şartı olarak şart koştuysa;
-Fıkhi açıdan miras İslamdaki mirasın pay edilmesi usullerine göre dağıtılmalıdır. Bu çerçevede bu tür bir vasiyet uygun değildir. 
3.boyut: Vasiyet eden malından yararlanma ya da malını hibe etme için böyle bir şart koştuysa bu mal miras malı dışında bırakılacak türden bir mal ise;
Bu takdirde ancak vasiyet edenin koyduğu şart çerçevesinde hareket edilirse o şahsın o maldan faydalanması caiz olur.

 

9- Soru:
1- Yasal boşanma da talep edilen Tazminat, Nafaka, evlilikte mal paylaşımı konularında: TC hukukuna göre böyle bir hak sağlanması halinde erkeğin bunu yerine getirmemesi, hatta yerine getirmemek için hile yapması caiz olur mu?
2- Eşini boşayan erkek henüz mehrini vermemişse, yasal boşanmada istenebilecek değerlere tedbiren yasal boşanma sona erene kadar mehri ödememesi caiz midir? (Mehrin bu zamana kadar ödenmemesinin asıl sebebi güç yetmediğinden ertelenmesidir.) Bugün koz olarak kullanılabilir mi?

el Cevab:
C1. Başka hukuki düzenlemelere göre yapılmış akit ve evliliklerin İslami açıdan bağlayıcılığı NŞA da yoktur. Haram hükümler içeriyorsa uyulması caiz olmaz. Mübah hükümler içeriyorsa müslümanların anlaşmazlık durumunda kavga durumunda bile İslami edep ve iletişim gereklerine uymaları İslamın gereğidir. 
İnsanlar boşandılar diye dinden çıkmış olmazlar. 
C2- Mehir şer’i bir haktır. Geciktirilmesi caizdir. Koz olarak kullanılması sizin inisiyatifinizdedir.
Ek: Günümüzde hocaların mirasları bile İslam fıkhına göre taksim edilmemektedir. Hatta hocalar miraslarının İslama göre değil hevalarına göre pay edilmesini vasiyet etmektedirler. 
Miras bırakan hayattayken ayırmadığı mirasını vefat edince şuna şu kadar verin buna bu kadar verin diyemez. Şahıs ölünce mirası şeraitte ki mirasçıları arasında yine şer’i pay değerlerine göre pay edilmelidir. Bırakılan miras kağıtları geçersiz hale gelirler.