Hit (3205) D-650

Genç Kalemler 1911-1912 ( Hüsün ve Şiir )

Yazar İşl.Müd. : Sahibi :
Yayın Logosu : Yayın Dili : Osmanlıca
Yayın Aralığı : Dergi Türü : Edebiyat
Ekleyen : /2014-05-13 Güncelleyen : /0000-00-00

GençKalemler(1911-1912)

“On beş günde bir çıkar ... edebî, ilmî mecmua”.
1911’de Manastır’da çıkarılmaya başlanan, sonradan yayımı Selânik’te sürdürülen Hüsün ve şiir adlı derginin devamıdır.
O derginin adı 9. sayısında Genç kalemlere dönüştürüldü ve yayını 1-9 numarası ile ve sayfa numaraları da 81’den başlatılarak sürdürüldü.

Önceleri edebî ağırlıklı olarak çıkan Genç kalemler, bu değişimden sonra, Ömer Seyfeddin’in yazdığı “Yeni lisan” yazısı ile “sade Türkçe” akımının öncüsü oldu, Ziya Gökalp’in yazı ailesine katılması ile de “Türkçü” bir nitelik kazandı.

Nesimî Sarım
yönetiminde çıkan dergide, Ziya Gökalp, Ömer Seyfeddin, Ali Canip (Yöntem) düşünce yazıları, hikâyeleri ve şiirleri ile etkili olurken, Âkil Koyuncu, Ali Naci (Karacan), Celâl Sahir (Erozan), Edhem Hidayet, Enis Avni (Aka Gündüz), Faik Ali (Ozansoy), Fazıl Ahmed (Aykaç), Hamdullah Suphi (Tanrıöver), Hüseyin Dâniş (Pedram), Hüseyin Nâmi, Hüseyin Siret (Özsever), Hüseyin Suad (Yalçın), İsmail Neşat, Kâzım Nâmi (Duru), M. Zühdü, Mustafa Halûk, Raif Necdet, Süleyman Nazif, Süleyman Nesib, Şahabeddin Süleyman, Tahsin Nahit (Duru), Tevfik Fikret, Yûnus Nadi (Abalıoğlu) da yayınına katkıda bulunanlar arasında idi.

Genç kalemlerin yayını 4 ciltte tamamlandı. Derginin yeni Türk harflerine dönüştürülmüş basımı Türk Dil Kurumu’ca gerçekleştirildi.

II. Meşrutiyetten sonra Selanik’te yayımlanan Yeni Lisan hareketinin savunucu olan dergidir.
15 günde bir çıkan edebi ve milli bir mecmuadır.
Türkçülük ideolojisinin yayın organıdır. Üyeleri edebi faaliyetlerinin siyasi boyutlarını gizlemeyi düşünmemiştir.
Dilde sadeleşme adına sistemli hareketi gerçekleştirmişlerdir. İstanbul şivesini esas tutmuşlardır. Artık Türk edebiyatının taklit safhasından yaratma safhasına geçmesini savunmuşlardır.
Dergide yeni lisan tanıtılmaya çalışılırken eski ve sade dille yazılmış eserleri de karşılaştırmalı olarak incelemiş ve yayımlamıştır yazarlar.
Ayrıca dergide Batı dillerinden yapılan tercüme eserlerde yayımlanmıştır. Bu anlamda dergide var olan diğer anlayış “Batıcılık” tır.
Dergi toplam 33 sayı yayımlanmış ve balkan savaşları sebebiyle kapatılmak zorunda kalmıştır.
Yeni lisan hareketinde bu derginin küçümsenmeyecek bir yeri vardır.

Dergiyi çıkaranlar arasında Ömer Seyfettin, Ziya Gökalp, Akil Koyuncu, Aka Gündüz bulunmaktadır. Genç Kalemler dergisi 11 Nisan 1911 ile Eylül 1912 yılları arasında yayımlanmıştır.
Selanik Beyaz Kule ’de bir çay bahçesinde toplanan Ömer Seyfettin, Ali Canip ve Ziya Gökalp bu derginin temellerini atmışlardır.

Genç Kalemler dergisinin maksadı konuşma dilini yazı dili haline getirebilmekti. Onlara göre Türkler çok güzel ve düzgün konuşuyordu. Fakat yazılarında secili, sanatlı bir anlatım vardı. İşte bu durumu ortadan kaldırıp dilde sadeliği gerçek anlamda sağlamayı hedeflediler.

Genç Kalemler dergisinde yazan Ömer Seyfettin’e göre ihtiyaç duyulan kelimeler dışarıdan alınabilirdi. Fakat bu kelimeler Türkçenin ünlü uyumlarına göre dile kazandırılmalıdır. Örneğin “Keraeste” kelimesini olduğu gibi Türkçeye almak değil de bu kelimeyi “kereste” olarak dilimize almak. Yani Genç Kalemler dergisine ve Ömer Seyfettin’e göre başka dillerden dilbilgisi kuralları alınmamalıdır. Örnek olarak “mektub” Arapça bir kelimedir. Bu kelimenin çoğulu ise “mektubat” tır. Türkçede çoğul olarak “mektuplar” kelimesi varken Arapça kurallarıyla çoğul olan kelimeyi kullanmak hatadır. Ömer Seyfettin bu düşünceyle başka dilden kelimenin alınmasında bir sorun olmadığını sadece başka bir dilin dilbilgisi kurallarıyla kelimelerin dilimize geçemeyeceğini savunmaktadır.

Genç Kalemler dergisinde 18 tane yazı yayımlanmıştır. Bu yazıların 6 tanesi Ömer Seyfettin’e aittir. Genç Kalemler dergisinde yayımlanan “Yeni Lisan” makalesinin sonun soru işareti (?) vardır. Yeni Lisan makalesinin Ömer Seyfettin’e ait olduğunu biz daha sonradan Ali Canip’ten öğreniyoruz.

Peki Ömer Seyfettin’in “Yeni Lisan” makalesine imza atmamasının sebebi neydi? Bu sorunun cevabını şu şekilde verebiliriz: Bu yeni hareketi tek bir isme bağlı göstermemek, bu makalenin dergideki tüm yazarların görüşünü yansıttığını anlatmak içindir.

Adres :
Telefon :
Fax :
E-Posta :
Yayınlayan Kurum / Matbaa :
Yayınlandığı Ülke :
Yayınlandığı Şehir :
Yayın Başlangıç Tarihi : 1911
Yayın Bitiş Tarihi : 1912
Yayın Sayı Adedi : 33